Bryan Vader kent geen leven zonder paarden

Paarden lopen als een rode draad door het leven van Bryan Vader. Dagelijks is de trainer/pikeur ermee in de weer. Er staan echter twee evenementen met hoofdletters in zijn agenda. Allereerst is dat de Stompwijkse kortebaandraverij, dit jaar op maandag 20 juli. Voor Bryan is dat zijn thuiswedstrijd. Maar ook bij de derde dinsdag van september staat een uitroepteken. Op Prinsjesdag zit de Leidschendammer steevast op de bok van de Glazen Koets of een van de andere rijtuigen. Hij is al 21 jaar in dienst bij de Koninklijke Stallen van Paleis Noordeinde in Den Haag.

De jeugd van Bryan Vader kent veel overeenkomsten met die van collega-pikeur en hoefsmid Wim van der Mespel. Hoewel Bryan afstamt van twee echte Leidschendamse voetbalfamilies, was de populaire balsport, net als voor Wimpie, niet aan hem besteed. "Gaf mij geen bal, want dan waren de ramen niet veilig", zegt Bryan lachend. Liever kwam hij als kind bij opa Martin Vogelaar op de Stompwijkse weg. "Mijn opa had zelf geen paarden, maar in de buurt liepen er zat." Zodoende kwam Bryan al op vierjarige leeftijd in aanraking met zijn favoriete dieren.

Van jongs af aan wilde Bryan maar één ding. Zo snel mogelijk naar dé paardenschool van Nederland in Deurne. Hij liet er zelfs zijn diploma van de middelbare school voor schieten. Op zestienjarige leeftijd vertrok hij samen met dorpsgenoot Wim van der Mespel naar het zuidoosten van het land. In twee jaar tijd behaalde hij zijn rijdersvergunning en trainersdiploma. En passant leerde Bryan ook nog het vak van hoefsmid. In het kader van zijn opleiding liep hij twee keer een half jaar stage bij de drafsporttrainers Leo Kokkes en Hans Bot en legde daar de basis voor zijn eigen entrainement en hoefsmederij. Via Hoofd Garage Fred van As, de buurman van oom Bert Vogelaar, kwam Bryan bij de Koninklijke Stallen terecht. Aanvankelijk voor vakantiewerk, maar hij ging er nooit meer weg.

Werkweek
Bryan werkt 38 uur per week voor de Koninklijke Stallen. "Mijn werk voor Het Koninklijk Huis is de basis. Het trainen van dravers en de hoefsmederij doe ik erbij. Maar eigenlijk ben ik daar veel meer tijd aan kwijt." De veertigjarige Leidschendammer heeft dan ook geen werkweek zoals de gemiddelde Nederlander. "Om 5.15 uur loop ik al buiten, om de drafpaarden die bij mij in training staan te voeren. Om 6.45 uur vertrek ik naar Den Haag voor mijn werk bij de Koninklijke Stallen. Daar word ik om 7.30 uur verwacht. Rond 15.30 uur ben ik weer thuis en train ik mijn dravers. In de avonduren moet ik vaak nog wat paarden beslaan, thuis of bij klanten in de buurt. In het weekend train ik regelmatig heel vroeg met de paarden op het strand. En dan zijn er natuurlijk nog de koersdagen. Die nemen veel tijd in beslag."

Gelukkig hoeft Bryan niet alles zelf te doen. "Ik werk met veel vrijwilligers en liefhebbers. Het is dan ook geen 'Bryan Vader', maar 'Team Vader'. Al die mensen zijn mij zoveel waard." Dat geldt zeker voor zijn vriendin Samantha Stolker, die amateurrijdster is en zelfs een Europese titel op zak heeft. "De paarden zijn mijn leven. Samantha snapt dat. Zo iemand als partner moet je wel hebben, anders functioneert het niet. Zij is mijn steun en toeverlaat." Bryan voelt zich een bevoorrecht mens. "Natuurlijk ben ik niet altijd blij vroeg op te moeten staan. Maar het is toch bovenal genieten. Ik ben iedere dag met paarden in de weer. Ik heb van mijn hobby mijn werk kunnen maken."

Koetsier
Door zijn baan bij de Koninklijke Stallen staat Bryan dicht bij het Nederlands Koningshuis. Eens per twee jaar is hij op Prinsjesdag de koetsier van de Glazen Koets. Dit jaar voor de vierde keer. Bryan is daar best trots op. Dat het Koningshuis soms onder vuur ligt vindt hij jammer. "Er is vaak discussie over de kosten. Geldverkwisting noemen velen het. Deze mensen realiseren zich niet, dat bijvoorbeeld een staatsbezoek Nederland indirect veel werkgelegenheid oplevert."

Bryan wijst op de zomeropenstelling van Paleis Noordeinde en de Koninklijke Stallen in juli en augustus ieder jaar. "Wanneer mensen zien en horen waar hun belastingcenten heen gaan, is er vaak meer begrip. Wij vertellen over de historie en laten zien waar we dagelijks mee bezig zijn. Wij trainen veel met de paarden als voorbereiding op Prinsjesdag. Het gaat daarbij niet alleen om de loop. Paarden moeten bijvoorbeeld ook wennen aan het geluid. Er gaat veel tijd zitten in die trainingen. Maar natuurlijk doen wij ook andere werkzaamheden, zoals het onderhoud aan de rijtuigen." Bryan kan het iedereen aanraden, eens een kijkje in de Koninklijke Stallen te komen nemen.

Drafsport
Ondanks zijn geweldige baan bij de Koninklijke Stallen, ligt het hart van Bryan bij de drafsport. Daarvan alleen kan hij echter niet leven. "Maar ik vind het mooi om te proberen het maximale uit een paard te halen. Als dat lukt, kan ik extra genieten. Dat ik daarvoor hard moet werken maakt mij niets uit." Dat het al jaren bergafwaarts gaat met de drafsport doet Bryan veel verdriet. "Het paardenbestand loopt steeds verder terug. De kosten nemen toe, terwijl het prijzengeld op hetzelfde niveau blijft. Dat maakt het aanhouden van paarden steeds duurder." Dit nog los van de huidige oliecrisis als gevolg van de oorlog rond Iran. "De stroboer en de mestboer rekenen al een toeslag vanwege de hoge dieselprijzen. Met de veewagen heb ik daar ook last van. Eigenlijk zou ik die kosten allemaal moeten doorberekenen aan de eigenaren. Het kan bijna niet meer uit." Bryan ziet dan ook steeds meer groepsvorming bij de eigenaren ontstaan. Van zijn huidige zestien paarden op stal zijn er veel in eigendom van een eigenarengroep. Soms maakt hij daar ook deel van uit. "Mensen kunnen dan de kosten met elkaar delen. Bovendien hebben ze onderling veel lol. Daardoor staat een koersdag tevens in het teken van de gezelligheid". Het initiatief van 'Stal De Gele Kanaries' juicht Bryan van harte toe. "Dat levert veel liefhebbers met een smallere beurs voor een relatief laag bedrag veel plezier op. Bovendien draagt het bij aan het in stand houden van het paardenbestand." Zelf heeft Bryan Levi Europoort van 'De Gele Kanaries' in training.

Kortebaan
Bryan zit tijdens koersen nauwelijks nog op de sulky. Hij heeft snel last van zijn onderrug. Op de langebaan doet hij wel zelf het voorwerk. Op basis daarvan kan hij nog aanpassingen doen. Jim Veldman verricht vaak het stuurwerk in de koers. En bij de amateurs heeft hij natuurlijk zijn eigen Samantha. Voor de kortebaan kan Bryan altijd een beroep doen op Manon Pools. Dat zal ook komend seizoen het geval zijn. Voor de kortebaanspecial wil Bryan graag vooruit- blikken, hoewel hij zelf meer heeft met de langebaan. "De kortebaan kent te veel variabelen, zoals de loting. Daardoor wint niet altijd het beste paard." Maar Bryan haast zich eraan toe te voegen dat de kortebaan wel heel belangrijk is. "Het is de meest pure reclame voor de drafsport. De kortebaan is een belevenis. Het biedt snelheid en sensatie." Bryan noemt als zijn mooiste kortebaanzege die van Faustus met Micha Brouwer, in 2018 op Schiermonnikoog. "Maar dat kwam door de locatie en het hele weekend. Dat was één groot feest. Faustus ging als een van de weinige paarden goed door de greppel in de baan." Ook van de zege van Tara Mirchi met Manon Pools in Nootdorp afgelopen jaar heeft Bryan genoten. Vooral van de vechtlust van zijn pupil. Op zijn thuisbaan in Stompwijk schopte Burney Boshoeve het met Lindsey Pegram in 2016 tot een tweede plaats. "Een overwinning daar zou natuurlijk het ultieme zijn." Die zou dan moeten komen van Tara Mirchi. Bryan dicht de merrie weer kansen op een zege toe. Verder zullen I Dream With You, Levi Europoort en Navarone Meadow regelmatig op de kortebaan verschijnen.

Veel nieuwe aanwas heeft Bryan niet voor de kortebaan. "Wellicht proberen we Pippi Europoort in de loop van het seizoen. Die krijgt als vierjarige vijf meter ontheffing." De merrie is gefokt door en in eigendom van John van der Hout. "En Noah Newport zou het kortebanen zeker kunnen." Maar de succesvolle hengst van Hans Dijkxhoorn is voorlopig voorbestemd voor de langebaan. Nu wil het toeval, dat beide heren een belangrijk aandeel hadden in de successen van Kelsa Europoort. Deze merrie bracht trainer Bryan Vader tot nog toe de meeste kortebaanzeges. Wie weet gaat het bij de heren straks weer een beetje kriebelen.

Tekst: Ruud de Groot